Monday, January 15, 2007

Muammolar va yana muammolar...

Bugun yana ilgarigi muammolarim paydo bo'ldi. Mandriva serverimda qanqadir o'zgarishlar paydo bo'ldi. Ilgari ham shu narsa meni ancha qiynagandi. Tarmoqdagi konpyuterlarim internetda ishlashi uchun browserlarga proxy qo'yib chiqqandim. O'zi avtomatik tarzda topa olmayotgandi. Bu holatni qayta o'rnatishdan so'ng o'zidan-'ozi hal bo'lardi. Yana bir mucha vaqt o'tib shu holat takrorlandi. Muammoni hal qiliish uchun ko'pgina forumlarni kovlab chiqdim. Menga eng yoqqanlaridan biri:
http://mandrivausers.org
Bu yerda bitta yaxshi va oddiy narsani o'rgandim.
Lekin baribir muammoni hal qila olmadim. Balki battar qilib qo'ydim. Ilgari oz bo'lsada ishlayotgandi. Endi umuman yo'q, ishlamay qoldi. Tarmoqdagi kompyuterlarim internetsiz qoldi...
Alloh xohlasa, ertaga yana bir izlanib ko'raman.
"drakconf" ning o'rniga "mcc" deb yozsa ham "Mandriva Linux boshqaruv paneli" ni ocharkan.
Hozir "Kubuntu 6.10" ning cd desktop nusxasini kompyuterimga yuklab bo'ldim. Hozir CD diskka Nero yordamida yozayapman. Ularni ham sinab ko'rmoqchiman

Saturday, January 13, 2007

Tarmoqdagi server

Bugun tarmoqdagi serverni moslash haqida yozmoqchiman.
Buning uchun eng avvalo Yangi tarmoq interfaysini tuzish va moslash kerak.

"Янги тармоқ интерфейсини ўрнатиш ва мослаш (LAN, ISDN, ADSL)" ->




Bu yerdan "Ithernet" tanladim. Chunki menda SDSL ulanish, lekin SDSL modemga tarmoq platasi orqali ulangan. Shuning uchun ham men "Ithernet" ulanishni tanladim. Siz o'zingizga to'g'ri keladiganini tanlasangiz bo'ladi. Shunday qilib davom etamiz (Keyingi).



Shu yerdan asosiy ulanish usulini tanlyamiz. Menda eth0 asosiy internetga ulanish uskunasi hisoblanadi.



Shu yerga kerakli raqamlarni yozasiz (Ip raqami, tarmoq maskasi, Gateway, DNS serverlari) va "Keyingi"


Keyingi oyna hali o'zbek tiliga tarjima qilinmagan ekan. Shunday bo'lsada o'zim oddiygina tarjima qilishga urinib ko'raman.
Allow users to manage the connection - Foydalanuvchilarga ulanishni boshqarishga ruxsat berish
Start the connection at boot - Kompyuter yuklanayotgan vaqtda ulanishni boshlash
O'zingizga keraklisiga belgi qo'yasiz.
"Keyingi" ->


Do you want to start the connection now? - Siz hozir ulanishni boshlamoqchimisiz?
Bu yerdan "Ha" yoki "Yo'q" ni bosasiz.
"Keyingi" ->

Agarda
"Табриклаймиз, тармоқни ва Интернетни мослаш тугади. Бу тугаганидан сўнг, компьютернинг номи билан боғлиқ бўлган муаммоларни олдини олиш учун X муҳитингизни бошқадан ишга туширишни биз тавсия қиламиз."
deb yozsa, kde ni qaytadan ishga tushirishingiz kerak. Buning uchun hamma ochiq oynalarni saqlab yopib, "Chiqish" bilan yoki Ctrl + Alt + Backspace ni bosib turib ham amalga oshirsa bo'ladi.

X muhiti qaytadan ishga tushganidan so'ng, "drakconf" dan dan yana bitta (ikkinchi) tarmoq uskunasini moslaymiz. Bu local tarmoq uchun tuzilayotganligi sababli ip adresni 192.168.0.1 shaklida qo'ysa ham bo'ladi. Ushbu jarayon tugagandan so'ng, "Tarmoq va internet" bo'limidan "Internet aloqasini lokal tarmoqdagi boshqa kompyuter bilan bo'lishish" orqali tarmoqdagi boshqa kompyuterlarga internetni tarqatishni moslaysiz.



Friday, January 5, 2007

Tarmoq va internetni moslash

Бугун "Мандрива 2007 free" ни яна кайтадан урнатиб, сервер сифатида мосладим. Сизларга ҳам интернет ва тармоқни мослаш ҳақида қўлимдан келганича маълумот беришга ҳаракат қиламан.

Ўрнатиш жараёни тугагандан сўнг сиз асосий мослашларни "drakconfig" билан мослашингиз мумкин. Бунинг учун "Бошлаш" яъни виндовсдаги "пуск" (инглиз тилида start) > Тизим > Мослаш > Компьютерни мослаш ни очиш билан амалга оширилади. Ёки оддийгина alt + F2 тугмаларини босиб, "Бажариш:" га drakconfig коммандасини ёзиб ҳам қилса бўлади.
Янги очилган ойнадан "Тармоқ ва интернет" бўлимини танлайсиз




Шу ердан "Янги тармоқ интерфейсини ўрнатиш ва мослаш (LAN, ISDN, ADSL)" ёрдамида янги уланишни мослайсиз. Мен бу ердан "Ethernet" уланишни танладим, чунки менда тармоқ платаси орқали интернетни қабул қилади.
Агарда бирорта муаммо пайдо бўлса, "Тармоқ интерфейсини қайтадан мослаш" орқали тугрилаш мумкин.

Monday, January 1, 2007

Apache server

Hayit va yangi yilni qishloqda o'tkazib, yana ishimga qaytdim. Ozroq shamollab qolganimni va grip bo'lganligimni hisobga olmaganda hammasi yashi. Meni xursand qilgan voqealardan biri, bugun apache server ochganligim bo'ldi.
http://uzadmin.tn.uz/
http://komp.tn.uz/
ga kirib o'zingiz tanishib chiqishingiz mumkin. Bu yerda linux haqida kitoblar va "Mandriva" uchun programmalarni topishingiz mumkin. Yuqoridagi ikki domenni dedes qilib berdi. Alloh xohlasa hammasi bundanda zur shijoat bilan davom etadi degan umiddaman.

(Бу постни сал илгарироқ ёзгандим. Ҳозир ўзгаришлар бўлса, узр сўрайман...)

Wednesday, December 27, 2006

"Kget" mi yoki "Wget"?

Linux bilan ishlaydigan kishilarning ko'pchiligi internetga ulanmagan bo'lsa, juda yomon ahvolga tushib qolsa kerak, chunki "tekin" bo'gani uchun juda tez yangilanishlar berib turarkan (yangilanishlar ham tekin).
Shuning uchun linuxchining ko'pgina vaqti internetga sarf bo'lsa kerak deb o'ylayman.
Mana bir necha haftadirdi, "Debian" cd iso tasvirlarini olish bilan ovoraman. Bu olish jarayoni haqida qisqacha to'xtalib o'tsam.

Birinhci marta ko'chirib olishda "Kget"dan foydalangandim, lekin u 2 gb dan ko'p ololmaskan. Debianning 4.4 gb lik DVD obrazi 2 gb dan so'ng 0 dan boshlandi. Rosa a'lam qildi. So'ngra www.linuxcenter.uz
da "wget" dan foydalanishni maslahat berishdi. Chunki "Kget" 2 gb dan ortiq fayllar bilan ishlay olmaskan.
Ende men Dvd emas, balki CD tasvirlarni ko'chirib olishga qaror qildim, lekin "wget" dan foydalanishni boshladim. Juda ham qulay. Buning uchun kerakli ko'chirib oliinish kerak bo'lgan linkdan nusxa olinadi. So'ngra "konsole" ga

wget -c url

shaklida yoziladi va inter bosiladi. Hammasi keyin davom etaveradi, agar aloqa uzilgudek bo'lsa, "wget" ham ishni to'xtatib turadi. Hammasi yaxshi edi, lekin cd tasvirlarni ko'chirib olganimdan so'ng yana muammo paydo bo'ldi. Endi olingan tasvirlarni ba'zilari "xato" chiqa boshladi. Mehnatimga va bir necha disklarga kuydim.
Oxiri izlay-izlay olingan tasvirlarni diskka yozishdan oldin tekshirish keraklini topdim. Buning uchun md5sum dan foydalanish kerak ekan.
"konsole" ga

md5sum "fayl nomi"
yozilarkan. Agarda sizda "md5sum" o'rnatilmagan bo'lsa,

apt-get install md5sum

kommandasi bilan "Debian" da o'rnatasiz.
Shundan so'ng chiqqan raqamlar bilan osha obraz olingan saytdagi "md5sum" raqamini tekshirib ko'rish kerak,. Agar farq qilsa, demak xato! Ko'chirib olishda bunaqa xato "wget"da uchrarkan. Shuning uchun endi "Kget"dan foydalanayapman. Kimga qaysi qulay?
"Debian" saytida

curl -c link

shaklida yozishni ham taklif qilishdi, lekin menda bu ishlamadi. Shunaqa gaplar...

Tuesday, December 26, 2006

Debian paketlari haqida video


Ushbu kinotasvirni sizlarga ham tomosha qilishni tavsiya qilaman.

http://video.google.ca/videoplay?docid=-6726522426109060914

Debian paketlari haqida video

Ushbu kinotasvirni sizlarga ham tomosha qilishni tavsiya qilaman.

http://video.google.ca/videoplay?docid=-6726522426109060914
Link